دعاوی حقوقی یکی از شاخههای اساسی در حوزه خدمات قضایی محسوب میشوند که به حل اختلافات میان اشخاص حقیقی و حقوقی میپردازند. این دسته از دعاوی برخلاف دعاوی کیفری، بهطور مستقیم با جنبههای مالی، مدنی و قراردادی زندگی افراد سر و کار دارند و هدف اصلی آنها جبران خسارت یا احقاق حقوق تضییعشده طرفین است، نه مجازات افراد.
انواع رایج دعاوی حقوقی
دعاوی حقوقی میتوانند شامل موضوعات متنوعی از جمله موارد زیر باشند:
- دعاوی ملکی: مانند اختلاف در مالکیت، الزام به تنظیم سند رسمی، تصرف عدوانی، خلع ید، افراز ملک مشاع، و فروش ملک مشاع.
- دعاوی خانوادگی: شامل طلاق توافقی یا یکطرفه، مطالبه مهریه، دریافت نفقه زن و فرزند، حضانت و ملاقات فرزندان، و تمکین.
- دعاوی مالی و قراردادی: شامل مطالبه وجه چک یا سفته، فسخ یا الزام به اجرای قرارداد، مطالبه خسارت ناشی از نقض تعهدات قراردادی، و مسئولیتهای مدنی.
مراحل رسیدگی به دعاوی حقوقی
فرآیند رسیدگی به این دعاوی معمولاً از ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی آغاز میشود. پس از آن، پرونده به یکی از شعب دادگاههای حقوقی ارجاع شده و مراحل زیر را طی میکند:
- بررسی اولیه و تعیین وقت جلسه دادرسی
- ابلاغ دادخواست به خوانده
- برگزاری جلسه دادگاه با حضور طرفین
- جمعآوری مدارک و ادله طرفین
- صدور رأی نهایی توسط قاضی
- امکان تجدیدنظرخواهی یا فرجامخواهی در مراحل بعدی
نکات مهم در پیگیری دعاوی حقوقی
- آمادگی مستند و مستدل: ارائه مدارک معتبر مانند قرارداد، رسید پرداخت، یا سند مالکیت در موفقیت پرونده بسیار مؤثر است.
- مشورت با وکیل متخصص: بسیاری از اشتباهات رایج در دادخواستنویسی یا دفاع در جلسات دادرسی، قابل پیشگیری با دریافت مشاوره حقوقی هستند.
- رعایت مهلتهای قانونی: بسیاری از دعاوی دارای مهلت محدود برای اقامه دعوی هستند؛ برای مثال، مهلت طرح دعوای فسخ قرارداد معمولاً محدود است.
آشنایی با روند دقیق پیگیری دعاوی حقوقی و اطلاع از قوانین مربوطه میتواند به افراد کمک کند تا با آگاهی بیشتری وارد فرآیند دادرسی شوند، از حقوق قانونی خود بهدرستی دفاع کنند، و از هزینههای مالی و زمانی غیرضروری پرهیز نمایند.